Web sitesi yaptırmak, çoğu firma için birkaç yılda bir yapılan bir yatırımdır. Bu yüzden yanlış tercih pahalıya patlar: Ya baştan çıkarsınız ya da yıllarca sorunlu bir siteyle uğraşırsınız. Yıllardır bu sürecin her iki tarafında da bulunduk; hem sıfırdan site kurduk hem de başkasının bıraktığı yarım işleri toparladık. İkinci grupta gördüğümüz sorunların neredeyse tamamı, başta sorulmayan birkaç basit soruyla önlenebilirdi. Bu deneyimden süzülen 12 kritik noktayı, süreç öncesinde bilmeniz gereken sırayla derledik. Bunları sorarsanız hem doğru firmayı seçer hem de sonradan “keşke” demezsiniz.
1. İhtiyacınızı Net Tanımlayın
“Bir sitem olsun” demek yetmez. Site kimin için, ne amaçla yapılacak? Teklif mi toplayacak, satış mı yapacak, sadece tanıtım mı? İhtiyacınızı netleştirmeden alacağınız teklifler de bulanık olur; her firma kafasındaki farklı işi fiyatlar ve siz elmalarla armutları karşılaştırırsınız. Kendi hedefinizi bir cümlede yazamıyorsanız, önce onu netleştirin.
Basit bir yöntem: Bir kağıda sitenizden beklediğiniz üç somut sonucu yazın. Örneğin “telefonla arayan müşteri sayısını artırmak”, “çalıştığımız işleri düzgün bir portföyle göstermek” ve “yeni personel adaylarının başvurabilmesi” gibi. Bu üç madde, hem sizin hem de teklif verecek firmanın aynı hedefe bakmasını sağlar.
2. Referansları Gerçekten İnceleyin
Bir ajansın anlattıkları değil, yaptıkları önemlidir. Portföyündeki siteleri açın, telefonda inceleyin, hızlarına bakın. Mümkünse o firmaları arayıp süreçten memnun kalıp kalmadıklarını sorun. Güzel bir sunum yapan herkes güzel bir site yapamaz; kanıt gerçek işlerdedir. Özellikle sizinkine benzer bir proje yapmış olmaları, işin size özgü zorluklarını tanıdıklarını gösterir.
3. Sitenin Sahibi Siz Olun
Bu, en çok atlanan ve en can yakan konudur. Alan adı ve hosting sizin adınıza kayıtlı olmalı. Bazı firmalar bunları kendi üzerine alır; ilişki bozulunca site rehin kalır ve yıllardır kullandığınız adres bir anda elinizden gider. Kaynak kodların ve tüm hesapların size ait olduğundan baştan emin olun. Sahiplik pazarlık konusu değildir; bunu net söylemeyen bir firmadan uzak durun.
Pratikte şunu isteyin: Alan adı ve hosting hesaplarının kullanıcı adı ve şifreleri sizde olsun ya da en azından istediğiniz an devredilebilir durumda kayıtlı olsun. Bir gün başka bir firmayla çalışmaya karar verseniz bile, sitenizi hiçbir izin beklemeden yanınızda taşıyabilmelisiniz. Bu tek başına, ileride yaşanabilecek pek çok baş ağrısını en baştan ortadan kaldırır.
4. Mobil Uyumu Şart Koşun
Ziyaretçilerin büyük kısmı telefondan gelir. Site her ekranda kusursuz çalışmalı. Teklif alırken “mobil uyumlu mu?” diye sorun ve teslim öncesi kendi telefonunuzda test edin. Menüyü açın, formu doldurun, butonlara basın. Profesyonel bir web tasarım hizmetimiz her ekranı önce mobilde sınar; çünkü ilk izlenim çoğunlukla orada oluşur ve bozuk bir mobil deneyim ziyaretçiyi anında kaçırır.
5. Hız Konusunu Baştan Konuşun
Yavaş açılan site ziyaretçiyi de sıralamayı da kaybettirir. Görsellerin optimize edileceğini, sayfaların gereksiz yüklerle şişirilmeyeceğini teyit edin. Teslim edilen sitenin açılış hızını ölçmek bugün herkesin ulaşabildiği ücretsiz araçlarla mümkün; bunu yapmaktan çekinmeyin. Güzel görünen ama yavaş açılan bir site, kapıda müşteri kaybeden bir mağaza gibidir.
6. Yönetim Panelini Sorun
Her küçük değişiklik için ajansa dönmek istemiyorsanız, siteyi kendiniz güncelleyebileceğiniz bir panel şart. Haber ekleme, görsel değiştirme, metin düzenleme gibi işleri koda dokunmadan yapabilmelisiniz. Teslim sırasında bu panelin nasıl kullanıldığını mutlaka öğrenin; hatta kısa bir eğitim isteyin. Kullanamayacağınız bir panel, olmayan bir panelden farksızdır.
7. İçeriğin Sorumluluğunu Belirleyin
Metinleri ve görselleri kim hazırlayacak? Bu konu net değilse site yarım kalır; “içerik bekliyoruz” diye aylarca askıda durur. Metin yazımı tekliften çıkacaksa siz hazırlamaya erkenden başlayın. İyi bir site, iyi bir içerik olmadan sadece boş bir kabuktur. Pek çok proje tasarım yüzünden değil, gelmeyen içerik yüzünden gecikir; bu tuzağa düşmeyin.
8. SEO’yu Baştan Planlayın
Site yayına girip de kimse bulamıyorsa emeğin çoğu boşa gider. Teknik altyapının arama motorlarına uygun kurulacağını teyit edin. Sonradan eklenen SEO, baştan doğru kurulandan hem daha pahalı hem daha az etkilidir. SEO çalışmasını sürecin sonuna değil, başına yerleştirin. Sayfa yapısı, adresler ve başlıklar en baştan doğru kurulursa, ilerleyen aylarda çok daha kolay ve hızlı yükselirsiniz.
9. Güvenlik ve SSL’yi Es Geçmeyin
SSL sertifikası olmayan site tarayıcıda “güvenli değil” uyarısı alır ve ziyaretçiyi kaçırır. Ayrıca düzenli yedekleme yapılıp yapılmayacağını sorun. Bir sabah sitenizin kaybolduğunu ya da bozulduğunu görmek istemiyorsanız, güvenlik konusunu teklif aşamasında netleştirin. Yedeğin ne sıklıkta alındığı ve bir sorun anında ne kadar sürede geri yükleneceği, sorulması gereken sorulardır.
10. Teslim Süresini Yazılı Alın
“Bir ayda biter” sözlü vaatleri çoğu zaman uzar. Teslim tarihini, aşamaları ve her aşamada ne teslim edileceğini yazılı hale getirin. Ödeme planını da bu takvime bağlayın. Belirsiz süre, hem sizi hem projeyi yıpratır. İyi bir plan, tarafların birbirinden ne beklediğini baştan görünür kılar ve sürtüşmeyi önler.
11. Teklifin Neleri Kapsadığını Sorun
İki teklif arasındaki fiyat farkı çoğu zaman kapsamdan doğar. Ucuz teklif; SEO’yu, mobil testi, içeriği ya da bakımı dışarıda bırakıyor olabilir. Neyin dahil, neyin ek ücret olduğunu kalem kalem sorun. Şeffaf bir teklif, güvenilir bir firmanın ilk işaretidir. “Her şey dahil” diyen ama neyin dahil olduğunu yazmayan bir teklif, çoğu zaman en çok sürpriz çıkaran tekliftir.
12. Yayın Sonrası Desteği Netleştirin
Site teslim edilince ilişki bitmemeli. Bir sorun çıkınca kime, nasıl ulaşacaksınız? Güncellemeler, bakım ve destek nasıl işleyecek, ne kadar sürede yanıt alacaksınız? Bu soruların yanıtını baştan almak, teslimden sonra ortada kalmanızı önler. İyi ajanslar teslimden sonra da yanınızda durur; çünkü onlar için proje bitmiş değil, yeni başlamıştır.
Destek koşullarını yazılı almak da en az bu kadar önemlidir. “Bir sorun olursa hallederiz” cümlesi kulağa güven verse de, sıkıntılı bir günde hiçbir şey ifade etmez. Hangi işlerin destek kapsamında olduğu, hangilerinin ek ücretli sayılacağı ve yanıt süresinin ne olduğu baştan netse, ilerleyen yıllarda ikiniz de rahat edersiniz.
Sonuç
Web sitesi yaptırmak bir alışveriş değil, bir ortaklıktır. Doğru sorular soran firma; sahiplik, hız, mobil uyum, SEO, güvenlik ve destek gibi konuları baştan konuşarak sonraki yılları rahat geçirir. Bu 12 madde uzun görünebilir ama hepsi birkaç dakikalık bir sohbette sorulabilir; asıl uzun ve yorucu olan, atlanmış bir maddenin aylar sonra çıkardığı sorunu çözmektir. En düşük fiyata odaklanmak yerine, size gerçekten neyin teslim edileceğine odaklanın. Web Tasarım ve Yazılım olarak her adımı şeffafça anlatmayı ve teslimden sonra da yanınızda olmayı iş yapış biçimimizin merkezine koyuyoruz. Projenizi doğru başlatmak için bu 12 noktayı bir kontrol listesi gibi kullanabilir, aklınıza takılanları netleştirmek için bize ulaşın.
